وقتی یک بازی موبایلی به ۳۰ میلیون نصب در کافه بازار میرسد، دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک محصول دیجیتال دانست؛ بهویژه وقتی میلیونها کاربر با کلمات، شخصیتها و فضای آن خاطره ساختهاند. شهریار ازهاریانفر، همبنیانگذار بازی آمیرزا، میگوید عبور این بازی ایرانی از مرز ۳۰ میلیون نصب برای تیم سازنده فقط یک عدد نیست؛ نشانه سالهایی است که آمیرزا توانسته در زندگی روزمره کاربران ایرانی جا باز کند و حالا برای ادامه این مسیر، باید میان حفظ هویت آشنا و نوآوری تعادل ایجاد کند.
به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازیهای ویدیویی، ۳۰ میلیون نصب برای یک بازی موبایلی شاید در نگاه اول فقط یک عدد بزرگ باشد، اما برای «آمیرزا» این عدد روایت سالها حضور در زندگی کاربران ایرانی است؛ بازیای که از دل یک تیم ایرانی شکل گرفت، با کلمات فارسی قد کشید و به مرور برای میلیونها نفر به بخشی از سرگرمی، خاطره و حتی عادت روزمره تبدیل شد.
شهریار ازهاریانفر، همبنیانگذار بازی آمیرزا، رسیدن این بازی به ۳۰ میلیون نصب را فراتر از یک آمار میبیند. او میگوید: برای تیم سازنده، مهمترین بخش این عدد، تعداد نصبها نیست؛ بلکه این است که آمیرزا برای خیلیها فقط یک بازی نبوده؛ بخشی از خاطرات روزمرهشان شده است: ۳۰ میلیون نصب برای ما فقط یک عدد نیست؛ یعنی یک بازی که از دل یک تیم ایرانی ساخته شده، توانسته وارد زندگی بخش بزرگی از مردم ایران شود و سالها با آنها بماند. برای منِ سازنده، ارزشمندترین بخش این عدد این است که بدانم آمیرزا برای خیلیها فقط یک بازی نبوده؛ بخشی از خاطرات روزمرهشان شده است. البته ۳۰ میلیون نصب در عین حال مسئولیت ما را هم بیشتر میکند؛ چون وقتی محصولی اینقدر گسترده شده، باید برای کیفیت و آینده آن حساستر باشیم.
همین نگاه شاید توضیح بدهد که چرا بعد از گذشت سالها، بحث آمیرزا همچنان فقط درباره تعداد مراحل یا میزان نصب آن نیست. محصولی که قرار بود یک بازی کلمهای باشد، به تدریج هویت پیدا کرده و حالا سازندگانش با جامعهای بزرگ از کاربران مواجهاند؛ جامعهای که به گفته ازهاریانفر، رسیدن به این نقطه را بیش از آنکه پایان یک مسیر بدانند، شروع مرحلهای تازه میدانند.
سادگی در شروع و عمق در ادامه
اما ماندگار شدن یک بازی برای سالهای طولانی، اتفاق سادهای نیست. بازی باید آنقدر ساده باشد که کاربر در همان لحظات اول متوجه شود چه کاری باید انجام دهد و در عین حال آنقدر چالش داشته باشد که بعد از چند مرحله، احساس تکرار و خستگی نکند.
ازهاریانفر این ویژگی را «سادگی در شروع و عمق در ادامه» توصیف میکند؛ ترکیبی که به اعتقاد او یکی از دلایل اصلی ماندگاری آمیرزا بوده است. کاربر خیلی سریع وارد بازی میشود، اما پیدا کردن همه جوابها و عبور از مراحل الزاماً ساده نیست: فکر میکنم مهمترین دلیل، سادگی در شروع و عمق در ادامه است. کاربر خیلی سریع متوجه میشود باید چه کاری انجام دهد، اما پیدا کردن همه جوابها و عبور از مراحل همیشه به همان سادگی نیست.
از طرف دیگر، آمیرزا تلاش کرده بازی را با فرهنگ و زبان فارسی پیوند بزند. کلمات، فضای بازی، شخصیتها و حتی شوخیهای آن برای مخاطب ایرانی آشناست. این آشنایی باعث میشود کاربر احساس کند بازی برای خودش ساخته شده، نه اینکه یک نمونه خارجی به فارسی ترجمه شده باشد.
البته ماندگاری یک بازی فقط به ایده اولیه وابسته نیست. سالها بهبود فنی، اضافه کردن محتوا و توجه به بازخورد کاربران هم در این مسیر نقش داشته است.
سازنده آمیرزا معتقد است همین پیوند با زبان و فرهنگ فارسی باعث شده کاربر احساس کند با محصولی مواجه است که برای خودش ساخته شده، نه نسخهای از یک بازی خارجی که صرفاً به فارسی ترجمه شده است.

ساخت یک دنیای بازی از «کلمه»
در واقع، آمیرزا تلاش کرده از «کلمه» به عنوان سادهترین عنصر ممکن، یک دنیای بازی بسازد؛ دنیایی که فرهنگ ایرانی در آن صرفاً یک المان تزئینی نیست و در بخشهای مختلف تجربه کاربر حضور دارد.
ازهاریانفر درباره وجه تمایز بازی آمیرزا با دیگر بازیهای کلمهای میگوید که بازی آمیرزا صرفاً یک جدول کلمات یا مجموعهای از معماها نساخته، بلکه تلاش کرده یک دنیای بازی ایجاد کند که زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در مرکز آن قرار داشته باشد: به نظرم تفاوت اصلی آمیرزا داشتن هویت نزد کاربران و بخشی از سبک زندگی روزمره است. ما صرفا یک جدول کلمات یا مجموعهای از معماها نساختیم؛ سعی کردیم یک دنیای بازی بسازیم که زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در مرکز آن قرار داشته باشد.
از نظر طراحی هم تلاش کردیم یادگیری بازی تقریبا بدون آموزش اتفاق بیفتد و کاربر در چند ثانیه اول بتواند وارد بازی شود. در عین حال، بازی به اندازهای چالش داشته باشد که حل کردن مرحله بعدی واقعا برای کاربر جذاب باشد.این ترکیب، یعنی دسترسی بسیار ساده در کنار حس کشف و چالش، به نظرم یکی از دلایل اصلی شکلگیری هویت آمیرزا بوده است.
این هویت، در کنار طراحی ساده بازی، به یکی از نقاط تمایز آمیرزا تبدیل شده است. کاربر برای شروع نیاز به آموزش پیچیدهای ندارد و در چند ثانیه میتواند وارد بازی شود؛ اما همین ورود ساده، قرار نیست به یک تجربه ساده و بدون چالش منتهی شود.
آمیرزا فقط به جغرافیای ایران محدود نیست
از سوی دیگر، آمیرزا فقط در داخل مرزهای ایران با مخاطب خود ارتباط برقرار نکرده است. بخشی از بازخوردهای قابل توجه این بازی از ایرانیانی آمده که سالهاست خارج از کشور زندگی میکنند. برای این گروه، آمیرزا علاوه بر یک بازی، میتواند یادآور زبان، فضا و خاطراتی باشد که با خود از ایران بردهاند.
ازهاریانفر میگوید: بازخورد ایرانیان خارج از کشور برای ما همیشه جالب بوده، چون نشان میدهد ارتباط آمیرزا فقط به جغرافیای ایران محدود نیست. برای بخشی از ایرانیان خارج از کشور، بازی با زبان فارسی و فضای ایرانی خودش یک ارتباط عاطفی ایجاد میکند؛ بهخصوص برای کسانی که سالهاست خارج از ایران زندگی میکنند.
از طرف دیگر، این موضوع برای ما یک نکته مهم داشت: زبان فقط ابزار بازی نیست؛ میتواند بخشی از هویت و خاطره کاربر باشد. اینکه یک بازی فارسی بتواند برای کسی که کیلومترها دورتر از ایران زندگی میکند همچنان جذاب باشد، برای تیم ما ارزش زیادی دارد.
این تجربه برای تیم سازنده یک نکته دیگر هم داشته است؛ اینکه یک محصول بومی، زمانی میتواند فراتر از بازار داخلی ارتباط برقرار کند که هویت خودش را حفظ کند. آمیرزا قرار نیست برای جهانی شدن، ایرانی بودنش را کنار بگذارد؛ اتفاقاً همین ویژگی بخشی از دلیل ارتباط آن با کاربران ایرانی خارج از کشور است.

ایجاد تعادل باید بین حفظ هویت و تغییر و نوآوری
با این حال، رسیدن به ۳۰ میلیون نصب، چالش دیگری را پیش روی سازندگان قرار داده است: چطور میتوان یک بازی را برای سالها زنده نگه داشت، بدون اینکه هویت اولیه آن از بین برود؟
این شاید سختترین بخش مسیر آمیرزا باشد. فناوری تغییر میکند، سلیقه کاربران تغییر میکند، مدلهای کسبوکار تغییر میکنند و حتی شرایط اجتماعی نیز ثابت نمیماند؛ اما کاربر از یک محصول قدیمی انتظار دارد وقتی دوباره به سراغش میآید، همچنان همان حس آشنای گذشته را پیدا کند.
ازهاریانفر این وضعیت را نوعی حرکت روی لبه شمشیر میداند؛ از یک سو باید نوآوری کرد و بازی را تغییر داد تا تکراری نشود و از سوی دیگر، نباید آنقدر تغییر ایجاد کرد که محصول دیگر شبیه همان آمیرزایی نباشد که کاربر با آن خاطره دارد. او میگوید: زنده نگه داشتن یک بازی در طول سالهای مختلف سختترین بخش آن بود. سلیقه کاربران، تکنولوژی، مدلهای کسبوکار و حتی شرایط جامعه دائما تغییر میکنند، اما کاربر همچنان انتظار دارد وقتی وارد آمیرزا میشود، همان حس آشنای همیشگی را تجربه کند.
ما باید بین حفظ هویت آمیرزا و تغییر و نوآوری تعادل ایجاد میکردیم؛ نه آنقدر تغییر کنیم که بازی دیگر آمیرزا نباشد و نه آنقدر ثابت بمانیم که برای کاربر تکراری شود. به نظرم مدیریت همین تعادل، یکی از سختترین و در عین حال مهمترین بخشهای این مسیر بوده است. شاید این موضوع سخت ترین بخش هر کسب و کاری باشد. مانند حرکت روی شمشیر است.
این تعادل، طی سالهای گذشته با بهبودهای فنی، تولید محتوای جدید و توجه به بازخورد کاربران دنبال شده است. اما حالا که آمیرزا به یک برند و یک جامعه کاربری بزرگ تبدیل شده، به نظر میرسد حفظ این تعادل اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
خلق ارزش برای یک برند ایرانی
برای سازنده آمیرزا، ۳۰ میلیون نصب بیشتر شبیه آغاز یک مرحله جدید است تا نقطه پایان. او آینده بازی را در توسعه تجربه کاربر، تولید محتوای جدید، استفاده هوشمندانهتر از فناوریهای تازه و ارتباط نزدیکتر با کاربران میبیند؛ اما در میان همه این تغییرات، یک اصل قرار نیست تغییر کند: آمیرزا باید همچنان یک بازی فارسی و ایرانی باشد. او میگوید: آمیرزا بعد از این همه سال دیگر فقط یک بازی نیست، یک برند و یک جامعه کاربری بزرگ است و باید ببینیم چطور میتوانیم ارزش بیشتری برای این جامعه ایجاد کنیم.
آینده آمیرزا را در توسعه تجربه بازی، محتوای جدید، استفاده هوشمندانهتر از فناوریهای جدید و نزدیکتر شدن بیشتر به کاربران میبینم. در عین حال، یک اصل برای ما ثابت میماند: آمیرزا باید همچنان یک بازی فارسی و ایرانی باقی بماند که کاربر وقتی وارد آن میشود، احساس کند این محصول واقعا برای او ساخته شده است.
شاید به همین دلیل است که وقتی ازهاریانفر میخواهد آمیرزا را برای کسی که تاکنون آن را بازی نکرده توصیف کند، دوباره به سادهترین نقطه ممکن برمیگردد: چند حرف.
چند حرف که میتوانند تبدیل به کلمه شوند، کلمههایی که میتوانند یک چالش بسازند و مجموعهای از این چالشها که در طول سالها، برای میلیونها نفر تبدیل به خاطره شدهاند: آمیرزا یک بازی کلمهای ایرانی است که با سادهترین ابزار، یعنی چند حرف، شما را وارد دنیایی از کلمات، چالش و خاطرات ایرانی میکند و تا اخر جذابیتش را برای شما حفظ میکند به نحوی که بخشی از سبک زندگی شما میشود.
